Actueel

Bedrijf Bergmans, akkerbouwer in de Flevopolder

23 april 2012 |

2010

Johan Bergmans is akkerbouwer in de Flevopolder. Zijn vader is hier in 1964 begonnen als pachter op twee kavels, samen 38 hectare groot. De eerste jaren hebben ze het bedrijf in een maatschap gerund, in 1995 heeft Bergmans het helemaal overgenomen.

“In 1986 kwam ik van de HAS af en toen ben ik meteen het bedrijf in gegaan. In 1972 had mijn vader het al in erfpacht overgenomen zodat hij er flink op kon afschrijven. Ik heb een tijdlang naast het bedrijf ook een baan gehad als leraar maar daar ben ik in 1992 mee gestopt. Dat was ook de tijd dat we extra grond konden pachten en in 1995, toen ik het hele bedrijf overnam, kon ik zelfs ook nog een ander bedrijf er bij kopen. Ik heb nu een vrij intensief bouwplan. Een kwart is graan, een kwart is aardappelen, een zesde deel bieten, een zesde deel ui en dan nog wortelen en plantuien. Met die laatste ben ik aan het experimenteren om te kijken of ik zelf tweedejaars plantuien kan opkweken. Dat zou een forse besparing kunnen beteken. We hebben hier in de loop der jaren een aantal nieuwe schuren gebouwd.”


 

2012

Verhuren

Tot op heden is het GLB zeker niet het gesprek van de dag. Er is volgens Bergmans nog veel onduidelijkheid dus kunnen ondernemers zich ook nog niet goed voorbereiden of zich druk maken. In de bedrijfseconomische studiegroep is het al wel aan de orde geweest tijdens een van de bijeenkomsten. Vooral is toen ter sprake gekomen dat je moet oppassen met het verhuren van grond in 2015. Belangrijk daarbij is dat je in ieder geval goed moet vastleggen wie de toeslagrechten aanvraagt en wat ermee gebeurt na de verhuurperiode. Verder zijn er in deze buurt geen bijzonder activiteiten gaande in bijvoorbeeld handel in grond of toeslagrechten die je zou kunnen toeschrijven aan een veranderend GLB.

Veldleeuwerik

Bergmans is anderhalf jaar geleden toegetreden tot de Stichting Veldleeuwerik. Binnen Stichting Veldleeuwerik werken akkerbouwers en verwerkende bedrijven samen om de duurzame productie van de akkerbouw te stimuleren. Daarvoor heeft ze een eigen duurzaamheidsystematiek ‘Veldleeuwerik’ ontwikkeld. De kern hiervan is dat iedere akkerbouwer, ondersteund door enkele collega’s, een eigen duurzaamheidsplan schrijft en uitvoert. Door ervaring en kennisuitwisseling zijn de akkerbouwers in staat om een steeds grotere bijdrage aan duurzaamheid te leveren. “Ik doe mee omdat ik denk dat ik mijn bedrijf er verder mee breng. We weten nu eenmaal dat we met de huidige manier van werken over laten we zeggen tien jaar, slechtere opbrengsten kunnen verwachten door o.a. bodemuitputting.”

Certificaat

“Wij bepalen nu via tien indicatoren wat er op het bedrijf mogelijk is en we kunnen doen aan het milieu. Het moet allemaal passen binnen een bedrijf en dat kun je als akkerbouwer hier zelf bepalen. Het grote verschil met de vergroening binnen het GLB is dat deze maatregelen van bovenaf opgelegd worden, dat je verplicht bent bepaalde aanpassingen te doen die geen meerwaarde hebben voor de duurzaamheid van jouw bedrijf. Veel liever zien we dat stichting Veldleeuwerik een certificaat kan leveren op basis waarvan we de vergroeningspremie kunnen krijgen.”

Onvoldoende opbrengst akkerranden

Met het akkerrandenbeheer is Bergmans gestopt. Hij heeft twee keer zes jaar meegedaan. Het bedrijf valt niet meer in het zoekgebied voor natuur. Overigens was de vraag of hij bereid was voor nog een periode van 6 jaar te tekenen. De financiële opbrengst was inmiddels onvoldoende om de opbrengstderving te compenseren, vooral veroorzaakt door de prijsstijgingen van veel producten. “Ik had 2,5 hectare in akkerranden, waarvan ongeveer 0,5 hectare in een spuitvrije zone valt. Omdat er nu minder geld is voor akkerranden is het zoekgebied verkleind en verschuift het akkerrandenbeheer nu richting de randen van de polder aansluitend aan de bestaande natuurgebieden. Op zich logisch want daar past het ook beter.”


 

GLB-check

EFA past wellicht niet in bedrijf

Momenteel ontvangt Bergmans bijna 30.000 euro aan toeslagen. Volgens de check gaat dat in vijf jaar naar ongeveer 10.000 euro. Dit is een gevolg van het feit dat het bedrijf in de huidige opzet niet aan de vergroeningseisen voldoet. Er wordt dan geen vergroeningspremie uitbetaald. Daarnaast wordt een extra korting opgelegd. Als hij ook de vergroeningspremie wil ontvangen zal hij 4,5 hectare moeten inrichten als Ecological focus area. Dat lijkt Bergmans veel te veel en ook veel te duur en absoluut niet passend in de huidige tijd waarin de wereld voor een enorme uitdaging staat om de groeiende bevolking te voeden. Het is daarom zelfs de vraag of hij dan wel aan die vergroening zal mee doen. Op dit moment is echter niet duidelijk in hoeverre de vergroening gekoppeld gaat worden aan de basispremie, dat zal bepalen in welke mate het bedrijf invulling zal geven aan deze Ecologische focus gebieden. “Met de huidige graanprijzen en grondprijzen is het wellicht slimmer om die premie te laten schieten en gewoon te boeren op die 4,5 hectare.”

Biologisch

Is het een optie om biologisch te gaan werken? Dan zou hij de vergroeningspremie krijgen zonder verder hectaren uit productie te nemen. Bergmans betwijfelt dat. “De enige biologische boer hier in deze buurt heeft het de afgelopen jaren goed gedaan dus financieel zou het misschien nog niet eens zo gek zijn. Ik verwacht alleen niet dat veel boeren zouden gaan overstappen alleen vanwege dat GLB. De meesten hier zien niet zo veel in het biologische boeren. Dan ga je niet alleen vanwege de premie overstappen.”

Verschuivingen in de markt

Wat de gevolgen zullen zijn voor het bedrijfseconomische resultaat voor het bedrijf van dhr. Bergmans is op dit moment niet met zekerheid te zeggen. Veel hangt af van de definitieve invulling van de vergroeningseisen. Er zullen ongetwijfeld ook verschuivingen in de markt plaats vinden, ook die zijn nu niet in te schatten. Wat gebeurt er bijvoorbeeld in de Veenkoloniën, blijven zij zetmeelaardappelen telen of is dat straks niet meer rendabel voor hen. “Uiteindelijk bepaalt de markt hoe het gaat lopen. Dat heb je gezien met de graanprijzen. Wat we nu wel weten is dat als we die 7% ecologische focus moeten invullen, onze kostprijs omhoog gaat en de prijzen van onze producten zullen moeten meestijgen en waarschijnlijk ook zullen stijgen.”

Alle bedrijven in deze serie >>

 

 

Tags: , , ,

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>