Actueel

Collectieven leggen vergroening op de beste plek

1 juli 2016 |

Generieke maatregelen werken vaak averechts of scoren slecht. Dat gaat ook op voor vergroening: niet alleen werken verplichte maatregelen weinig motiverend, er is ook geen garantie dat ze op de beste plek terechtkomen. Vergroening zou je daarom moeten uitvoeren op gebiedsniveau door gebiedsregisseurs. Die rol is uitstekend weggelegd voor collectieven van boeren.

Wie in aanmerking wil komen voor vergroeningssubsidie, moet aan regels uit Europa voldoen. Een boer met akkerland moet een ecologisch aandachtsgebied inrichten, wie blijvend grasland heeft moet blijvend grasland houden. Een boer doet dat dan wel. Maar wel op zo’n manier dat de bedrijfsvoering er zo min mogelijk last van heeft.

Collectieven: resultaat groter dan som der delen

Maar heeft dat het beste resultaat voor natuur en biodiversiteit? Ik denk dat je betere resultaten boekt als je maatregelen uit laat voeren door groepen boeren. Zij kunnen zorgen voor onderlinge afstemming, zodat maatregel 1 op de beste plek komt en bovendien maatregel 2 niet in de weg zit. Het resultaat is dan groter dan de som der delen.

Ik vind dat er twee dingen moeten gebeuren. Allereerst moeten de doelen van de vergroening breder, zodat boeren niet alleen een bijdrage leveren aan natuur en bodem, maar bijvoorbeeld ook aan klimaat en water. Belangrijk is dat meer dan nu het geval is, vergroening een aantoonbare bijdrage levert aan een duurzame sector.

Daarnaast zouden groene maatregelen voor zowel pijler 2 als pijler 1 op gebiedsniveau moeten worden uitgevoerd. De twee pijlers vloeien dan in elkaar over en versterken elkaar.

Zoals bij agrarisch natuurbeheer

Hoe ziet dat eruit? Zoals het nu ook werkt voor het agrarisch natuurbeheer. Een regionale overheid zoals een provincie stelt doelen op voor natuur, bodem, klimaat en water. Het collectief geeft dan als gebiedsregisseur aan voor welke doelen zij kansen ziet en maakt daar een gebiedsplan voor. Boeren spreken dan met elkaar af wie welke maatregelen neemt.

Europa moet loslaten

Van Europa vraagt dit een nieuwe manier van denken: lidstaten vrijheid geven eigen doelen op te stellen en vergroeningsmaatregelen te benoemen. Zodat kleine boeren in Roemenië zich kunnen richten op de versterking van kleinschalige landschapsstructuren, en de grootschalige akkerbouwers in Noord-Groningen op akkervogels.

Kortom, er moet ruimte komen voor regionaal maatwerk passend bij de maatschappelijke wensen en behoeften van de streek. De vergroening is dan niet meer een set ‘van boven opgelegde regels’, maar een maatschappelijke prestatie waaraan boeren zelf invulling hebben gegeven.

 

Jan Gerrit Deelen
Beleidscoördinator Europees landbouwbeleid, Ministerie van Economische Zaken

 

Wat vindt u? Reageer op  stelling 9: ‘Vergroening moet via de collectieven worden geregeld.’

 

Tags:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>