Actueel

De noodzaak van een voedselbeleid

6 maart 2017 |

Het GLB moet op de schop, betogen Louise Fresco en Krijn Poppe in hun positionpaper ‘Towards a common Agricultural and Food Policy’. Veilig en gezond voedsel is een zaak van de hele keten, niet alleen van boeren. Alle partners in de voedselketen moeten dan ook iets doen aan de lage inkomens van boeren, hun milieuprestaties en het aanbod van gezonde opties voor de consument. In een eerdere serie blog namen we u mee in hun betoog. Hieronder een paar hoofdpunten: hoe zou zo’n landbouw- en voedselbeleid eruit moeten zien? 

Urgente problemen

De voedselketen gaat hoe dan ook veranderen, stellen Fresco en Poppe. En dat zal ook moeten, want we staan voor grote uitdagingen. We moeten wereldwijd steeds meer mensen voeden, wat technisch kan mits er een open handelsbeleid is. Onze landbouw en het voedselsysteem moeten zich aanpassen aan klimaatverandering. De biodiversiteit holt nog steeds achteruit: de ecologische impact van de landbouw is groot en moet naar beneden. Steeds meer mensen lijden aan voedselgerelateerde ziektes, zoals diabetes 2. En de economische ongelijkheid binnen Europa en tussen stad en platteland neemt toe. Het zijn problemen die alleen aangepakt kunnen worden als de hele voedselketen – dus ook voedselindustrie en consument – in een samenhangend beleid wordt betrokken.

Huidige pijlers: meer duurzaamheidsprogramma’s

Fresco en Poppe pleiten voor een nieuw Gemeenschappelijk Landbouw- en voedselbeleid aan de hand van vijf pijlers. Het huidige beleid wordt opgesplitst in drie pijlers (A, B, C). Daarbij pleiten ze voor minder directe betalingen (pijler A), en een meer doelgerichte inzet naar diegenen die het echt nodig hebben. Een belangrijk effect daarvan is dat boeren die inkomsten verliezen uit pijler A, een reden hebben om voedselproducenten te vragen om duurzaamheidsprogramma’s op te zetten waarvoor ze steun kunnen krijgen vanuit pijler B (ecosysteemdiensten) . Hierdoor neemt de kans toe dat de hele voedselketen deel gaat nemen in de strijd tegen klimaatverandering en andere milieuproblemen. Pijler C focust, net als de huidige tweede pijler, meer op de maatschappelijke aspecten van het Gemeenschappelijk Landbouw- en Voedselbeleid.

Nieuwe pijlers: consumenten-voedselbeleid

De uitdagingen van een Gemeenschappelijk Landbouw- en Voedselbeleid kunnen niet aangepakt worden zonder de consumenten ook in het proces mee te nemen. En dan gaat het niet alleen om gezonde voeding, maar ook om zaken als goed geprijsde klimaat-slimme producten, of de aanpak van voedselverspilling.
Een vierde pijler zal zich vooral richten op consumenten en de partners uit de industrie die andere consumenten het sterkst beïnvloeden in hun voedselkeuze en consumptie: retail, catering (kantines, bedrijfsrestaurants) en de voedselverwerkende industrie. Het doel: dieten gezonder en duurzamer maken, met prijzen naar de werkelijke kosten.
Recente voorbeelden van voedselbeleid laten zien dat er al wel kleine bewegingen gaande zijn. Denk bijvoorbeeld aan het terugbrengen van zoutgehaltes, of extra belasting op suikerrijke producten en drankjes. Het wordt echter wel duidelijk dat veel aspecten, zoals voedselverpakking en marketing, relevant zijn voor de algemene markt. Daarom moet de EU hier een rol in krijgen.

Monitoring en onderzoek

Boeren en consumenten moeten natuurlijk ook de kennis hebben om goede keuzes te kunnen maken. Het GLB moet daarom kennisuitwisseling tussen onderzoeksinstituten, boeren, consumenten en producenten stimuleren. Op basis van burgerwetenschap (citizen science) – waarbij vrijwilligers observaties, metingen of berekeningen uitvoeren of beheren – kan goed beleid gemaakt worden. Het leidt ook tot een grotere betrokkenheid van burgers bij voedselproductie en landbouw. Deze co-creatie tussen wetenschap en maatschappij kan bijdragen aan het begrijpen wat werkt in het Gemeenschappelijk Voedsel en Landbouwbeleid en wat niet.

Hele keten moet mee

Het Gemeenschappelijk landbouwbeleid richt zich nu alleen op boeren. Terwijl consumenten, overheden en voedselindustrie ook een grote rol spelen in de voedselproductie. Alleen door die hele keten op te nemen in een beleid kunnen problemen als klimaatverandering, verlies van biodiversiteit en ongelijkheid gericht aangepakt worden. Er zijn weinig uitdagingen die minder urgent zijn dan deze, besluit het position paper.

Wat vindt u? Kunnen we niet om een voedselbeleid heen? Hoe zou dat vorm moeten krijgen? Zijn de suggesties uit het position paper realistisch? Reageer op de stelling! U kunt als u wilt uw mening toelichten in een reactie. 

 

Tags:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>