Actueel

Gezondheid in het landbouwbeleid 2

10 december 2015 |

Paprika's

In de afgelopen weken werd ik getroffen door twee opmerkelijke berichten. Eén daarvan beheerste de media voor enkele dagen, namelijk de mededeling van de Wereld Gezondheidsorganisatie dat het eten van rood en bewerkt vlees een hoger risico geeft op bepaalde vormen van kanker en daarom in hetzelfde rijtje thuishoort als roken en asbest.

Zoals het tegenwoordig gaat in de media werd de zaak volledig uit z’n verband getrokken en gehypt. Maar het maakte tegelijk wel duidelijk dat de consument uiterst gevoelig is voor berichten die een directe link leggen tussen bepaalde voedselwaren en gezondheidsrisico’s: de verkoop van rood en bewerkt vlees daalde gelijk met vele procenten.

Gaat vlees tabak achterna?

Hoe het ook zij, de groeiende vleesproductie en -consumptie worden wel steeds problematischer: het legt wereldwijd een enorm beslag op landbouwgrond voor de productie van veevoer, het verbruikt grote hoeveelheden kostbaar water, het draagt flink bij aan de uitstoot van broeikasgassen. En dan hebben we het nog niet eens over de gevolgen van het nog steeds overvloedige antibioticagebruik, gebruik van GMOs of het dierenwelzijn.

Gaat het met vlees dezelfde kant op als met tabak? Europese tabaksboeren hebben decennia lang forse landbouwsubsidies uit Brussel ontvangen, ook nadat de schadelijke gevolgen van roken voor de volksgezondheid al lang en breed bekend waren evenals de kwalijke gevolgen van tabaksteelt voor het milieu.

Kabinet wil integraal voedselbeleid

Het andere bericht, wat dus totaal geen aandacht van de pers trok, maar naar mijn mening minstens even belangrijk is als het vorige, was de brief die staatssecretaris Dijksma, toen nog net van Economische Zaken, samen met minister Schippers van Volksgezondheid, op 30 oktober naar de Tweede Kamer stuurde, getiteld ‘Voedselagenda voor veilig, gezond en duurzaam voedsel’. De brief is een reactie van het kabinet op het WRR advies ‘Naar een voedselbeleid’ dat al weer dateert van september 2014.  De WRR beveelt aan om de belangen die rond voedsel spelen integraal te wegen en meer focus aan te brengen in het beleid langs de lijnen volksgezondheid, ecologische houdbaarheid en robuustheid.

In de brief van het kabinet wordt aangegeven: “Er liggen kansen om het voedselbeleid integraal uit te voeren. Zo is het onze inzet dat binnen het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) naast duurzaamheid ook gezondheidsafwegingen zoals de zoönosen- en dierziektebestrijding, maar ook een beter beleid voor de productie van gezondere producten nadrukkelijk worden meegenomen in de gehele productieketen. Hiermee wordt een beweging ingezet van een landbouwbeleid naar een voedselbeleid”.

Naar een Gemeenschappelijk Lanbouw- én Voedselbeleid?

In mijn eerdere blog van mei dit jaar, was dit precies waar ik aan het eind van mijn betoog voor pleitte. Ik wordt dus op mijn wenken bediend. Sterker nog: op de Agricultural Outlook Conference in Brussel op 1 december jl.  pleitte ook de Eurocommissaris voor Landbouw, Phil Hogan, voor een dergelijke omslag: “I am conscious of the need to ensure that we have a policy that is delivering in a cost-effective way for the benefit of all of our society. […] I want to ensure that it continues to be central, mainstream European policy that delivers for all EU citizens on objectives related to the environment, climate action, food safety, health, energy and research and innovation. [….]What I hope we will also agree on is that we have a living CAP – one that has and is continuing to evolve to meet ever-changing challenges and one that would now be more accurately named the Common Agricultural and Food Policy.”

Revolutie

Volgens mij is hier een kleine revolutie gaande, namelijk een wisseling van paradigma, waarbij het niet langer alleen gaat over ondersteuning van boeren in het waarborgen van onze voedselzekerheid onder gelijktijdige verduurzaming van de productie (‘meer met minder)’, maar een integrale benadering waarbij over de volle breedte wordt gekeken naar de effecten van landbouw en voedsel op mens en milieu.

Hoewel de relatie tussen voeding en gezondheid en de invloed van het beleid op die relatie ingewikkeld en vaak omstreden is, biedt deze omslag wel kansen om een nieuwe maatschappelijke discussie te starten over een andere inzet van de slordige € 53 miljard, die nu nog jaarlijks in het Europese landbouwbeleid omgaat. De Groep van Brugge heeft in ieder geval al samen met het Slow Food Youth Network de handschoen opgepakt en organiseert volgend jaar op 13 en 14 april in Pakhuis De Zwijger in Amsterdam een debat over de toekomst van het GLB na 2020: naar een Europees voedselbeleid, als afsluiting van het CAP, What’s Cooking project.

 

Bart Soldaat

 

Foto: Pixabay.com

 

Tags:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>