Actueel

GLB betalingen en vergroening: hoe kan het praktischer?

13 februari 2015 |

Gisteren organiseerde het Ministerie van Economische Zaken een praktisch seminar over vereenvoudiging van het Europees landbouwbeleid. Plaats van handeling: een fort. Maar er werd heel open met elkaar gesproken over het nieuwe GLB en waar kansen liggen om de zaken praktischer in te vullen.

Coulance bij de opstart

In één groep werd gesproken over de directe betalingen (toeslagen) en de vergroening. Het regende voorstellen voor vereenvoudiging, maar al snel werd geconstateerd dat deze in veel gevallen raken aan de nationale invulling. Andere voorstellen vergen wijziging van de zogenaamde Europese basisverordeningen, wat op korte termijn niet mogelijk is omdat hiervoor instemming nodig is van Europees Parlement en Landbouwraad.

Belangrijkste voorstel van LTO: houd er bij de controles rekening mee dat veel zaken nieuw zijn en vandaag, 47 dagen voor de start van de gecombineerde opgaaf, nog niet eens duidelijk. We vragen dus om coulance als er straks in de praktijk bij boeren ‘afwijkingen’ gevonden worden. Deze vraag leeft in heel Europa.

Doelvoorschriften

Daarnaast drong LTO aan op doelvoorschriften in plaats van middelvoorschriften. Vergroenen gaat over bescherming van biodiversiteit en klimaat. Boeren en tuinders zijn meestal al gecertificeerd via hun coöperatie of particuliere afnemer. Denk aan IKB, Foqus, VVAK, GlobalGAP enzovoorts. De vergroening zou daarin opgenomen kunnen worden, maar dan in de vorm van doelvoorschriften.

Zorg er dus voor dat doelgerichte equivalente certificering wordt erkend door Brussel, in plaats van de huidige regels. EZ en LTO hebben deze discussie in Brussel al enkele jaren gevoerd. Nu, met een nieuwe Europese Commissaris voor Landbouw, liggen er nieuwe kansen. Nederland is de eerste helft van 2016 EU-voorzitter; dat biedt ook mogelijkheden om zaken in Brussel te agenderen.

Nodeloze bureaucratie

Dat de diameter van de kruin van een boom minimaal vier meter moet zijn en een sloot maximaal zes meter breed (staat in een uitvoeringsverordening), zegt weinig over of het doel van de vergroening bereikt wordt. Maar zulke uitvoeringsregels zijn vrijwel oncontroleerbaar. Mengsel van minimaal twee vanggewassen zijn ook al besproken – waarom niet één vanggewas?

Driegewasseneis

De gewasdiversificatie gaat ook nog hoofdpijn geven: veel boeren en tuinders zijn gespecialiseerd en huren ieder jaar verse grond voor hun bloemkool, tulpen of pootaardappelen. Aan het doel van vergroenen: vruchtopvolging, wordt dus voldaan. Dat deden boeren en tuinders zelf al. Maar de vergroening eist dat er in de periode 15 mei – 15 juli sprake is van drie gewassen ‘gelijktijdig’ (op bedrijven met minimaal 30 ha bouwland). Dat leidt tot nodeloze bureaucratie en dwingt agrariërs om gewaskeuzes te maken die niet marktgericht zijn.

Dubbele betalingen

Het verbod op dubbele betalingen (‘double funding’) is een ander voorbeeld van waar regelgeving niet bijdraagt aan vergroenen. Volgens WTO-regels mag een boer niet tweemaal voor hetzelfde betaald worden. In dit geval via pijler 1 (groene premie) en pijler 2 (beheersovereenkomst). Maar de WTO gaat de EU echt niet controleren. Het zou pas een issue worden als een ander land hierover een klacht indient bij de WTO. Ik zie dat niet gebeuren. Het gaat in de praktijk om relatief kleine dragen, namelijk vooral om een aantal beheerde akkerranden. Binnen de WTO mag ieder land voor een klein deel afwijken van wat geldt als ‘groene box’ steun.

Maar het thema is in Brussel in 2012/2013 enorm opgespeeld. Er zijn in heel Europa vele uurtjes over vergaderd. Resultaat: boeren gaan nu extra oppassen en waarschijnlijk minder beheerde akkerranden aanleggen. Dat was nou net niet de bedoeling. Het middel doorkruist hier het doel.

Kijk naar de mogelijkheden!

LTO heeft een lijst met vereenvoudigingsvoorstellen aangeleverd bij het ministerie van Economische Zaken. Veel werd gisteren al besproken. We zijn ons ervan bewust dat sommige zaken in basisverordeningen staan en andere het gevolg zijn van nationale invulling. Desondanks vragen we om niet te snel te concluderen dat ” iets niet kan”.

Alle lidstaten gaan nu met vereenvoudigingsvoorstellen komen, en in de praktijk worden interpretaties in richtlijnen (guidelines) vastgelegd. Laten we nu vooral kijken naar de mogelijkheden. LTO werkt hierbij graag samen met EZ en alle andere belanghebbende partijen. De bijeenkomst van gisteren was een goed voorbeeld.

Klaas Johan Osinga,
LTO Nederland

 

Tags: ,

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>