Actueel

GLB na 2020: naar subsidies op investering

30 oktober 2015 |

In Europa krijgt elke boer nu per regio een vaste premie per hectare. Dat klinkt eerlijk, maar is dat wel zo? Niet elke hectare is even duur, en het systeem drijft de grondprijs in sommige landen (zoals Hongarije) enorm op. Wij, zes studenten, hebben daar een andere visie op. Beter is een beleid dat investeringen subsidieert, zodat het er niet langer om gaat hoeveel landbouwgrond je hebt, maar wat je ermee doet.

Wij hebben in september en oktober deelgenomen aan het project Brainbox van Socrates. Socrates, is een stichting die talentvolle leerlingen en studenten met elkaar in contact brengt. Ook biedt Socrates projecten aan. In dit geval ging het om een opdracht van het ministerie van Economische Zaken: schrijf een aanbeveling voor het GLB na 2020.

Diverse groep voor frisse blik

Ikzelf doe een studie ‘Politicologie, filosofie en economie’ in Oxford. De economische achtergrond van het Europese landbouwbeleid sprak mij erg aan, en deze opdracht leek me een mooie gelegenheid om de theorie van mijn studie eens in de praktijk brengen. Met mij solliciteerden studenten met heel verschillende achtergronden. Uiteindelijk werd een diverse groep samengesteld met verder nog studies Voeding, Europees Recht, Bestuurskunde en Dierwetenschappen.

Het ministerie wilde van ons een frisse blik en gaf ons mee: lees je niet helemaal stuk op allerlei wetenschappelijke artikelen, maar gebruik vooral je gezond verstand. En gebruik Nederland als uitgangspunt. We mochten daarbij hoog inzetten, maar wilden niet onrealistisch zijn: andere lidstaten moeten immers ook akkoord.

Prioriteiten afbakenen

In 6 weken hebben we veel gebrainstormd en kritisch naar elkaars werk gekeken. Heel interessant om met mensen van al die verschillende achtergronden van gedachten te wisselen. Het vraagstuk was wel erg breed, dat maakte het lastig. In 1,5 maand kun je nou eenmaal niet het hele dossier behappen, en waar leg je dan de prioriteit? Wij vinden innovatie heel belangrijk, maar vindt EZ dat ook?

Alleen nog duurzame landbouwpraktijken

Het ministerie heeft ons daarin halverwege het proces gelukkig wat gestuurd. Zo kwamen wij uiteindelijk op het advies voor het GLB na 2020: stap af van de subsidies per hectare, en ga naar subsidies per investering. Daarmee kun je ook ontwikkelingen die beter zijn voor natuur en milieu stimuleren. Wat ons betreft komt er dan wel een onderscheid tussen regio’s. In Oost-Europa is de landbouw minder ver ontwikkeld dan hier, eerlijk zou zijn om daar ook nog de landbouwinfrastructuur te subsidiëren. In Nederland zou Europa alleen nog duurzame landbouwpraktijken moeten financieren.

Kritisch maar goed ontvangen

Ons rapport werd tijdens de eindpresentatie op het ministerie goed ontvangen, maar ook kritisch. Dat was fijn, want het laat zien aan dat je serieus genomen wordt. Er ontstond een flinke discussie. Vragen waaruit vooral duidelijk werd dat wij alle details niet kennen. Die vragen hebben onze ideeën aangescherpt maar uiteindelijk niet op een ander spoor gezet.

Ik hoop dat ons rapport eraan bijdraagt dat EZ bij de onderhandelingen voor het volgende GLB nog meer de nadruk legt op het milieu. En de marktwerking verder haar werk durft te laten doen, ook al is het dan onvermijdelijk dat bedrijven uit de markt verdwijnen. Voor mij persoonlijk heeft de Brainbox ook iets waardevols opgeleverd. Het was boeiend een inkijkje te krijgen in het reilen en zeilen op het ministerie. En met verbazing heb ik ontdekt dat het GLB stiekem best heel interessant is!

Elise Jelsma
Elise

Download het rapport (pdf) >

 

Tags: ,