Actueel

GLB na 2020: wat heeft het opgeleverd en hoe gaat het nu verder?

18 juni 2015 |

34 reacties kwamen er op de blog ‘Wat als… Het GLB na 2020, hoe zou het ook kunnen?’ Een oogst die natuurlijk gekleurd wordt door wie er reageert. Niet iedereen wil in het openbaar zijn mening te geven. Maar toch komt er uit de reacties, aangevuld met inzichten uit een verdiepende workshops van 4 juni, wel een lijn naar voren.

Twee soorten reacties

Je kunt de reacties grofweg onderverdelen in twee soorten. Aan de ene kant ideeën om het GLB volledig te veranderen. Dat zijn vergezichten waarin het landbouwbeleid omgevormd wordt tot een voedselbeleid, met meer macht voor de consument, korte en lokale ketens,  aandacht voor thema’s als volksgezondheid. Aan de andere kant zijn er reacties die voortbouwen op het GLB zoals het nu is. Dat zijn ideeën om maatregelen doelgerichter te maken of aan te scherpen, of om de uitvoering eenvoudiger te maken.

Vergezichten of voortbouwen

De ideeën om het GLB om te vormen tot ‘voedselbeleid’ en meer in te zetten op gezonde voeding en consumentenmacht zijn interessant. Wat me daarbij wel opvalt is dat sommigen het GLB zien als een soort ‘heilige graal’, dat alle problemen kan oplossen. Natuurlijk kun je met beleid vooroplopen en richting bepalen, maar een landbouwbeleid kan niet voor een volledige transitie van het voedselsysteem zorgen. Daarvoor is de reikwijdte van het GLB te beperkt.

In het type reacties waarin wordt voortgebouwd op hoe het nu is, is de tendens: publiek geld is voor publieke maatschappelijke diensten. Ik zie de wens terugkomen om de  verduurzaming, die is ingezet met de vergroening, door te zetten. In efficiënt gebruik van natuurlijke hulpbronnen, effectievere vergroeningsmaatregelen. En ook: geen generieke maatregelen voor alle boeren, maar veel meer maatwerk. Kortom: een aanscherping van het huidige model.  Maar ook hier geldt dat de reikwijdte beperkt is: want des te meer de directe betalingen omlaag gaan, en des te hoger de vergroeningseisen worden, hoe eerder het punt wordt bereikt dat boeren het GLB links laten liggen.

Uiteindelijk zie ik niet veel licht tussen de doelen die de Europese Commissie heeft gesteld voor het GLB van de komende periode, maar schort het veel meer aan de uitwerking daarvan in effectieve maatregelen die op maat zijn voor de regio.

Zo pleitte iemand om de vorige houtskool-schets van 2008 er weer bij te pakken, waarin boeren alleen een vergoeding krijgen als ze maatschappelijke diensten leveren en/ óf te maken hebben met grond met een natuurlijke handicap. Dat spreekt me wel aan, niet opnieuw het wiel uitvinden maar teruggrijpen op wat we al eerder hebben uitgedacht.

Afwezige reacties

Ik heb van niemand gehoord: schaf het hele GLB maar af. Ik heb ook niemand horen zeggen dat het GLB belangrijk is als inkomenssteun voor boeren, of  dat het goed is om het concurrentievermogen door middel van het GLB te stimuleren. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat die ideeën niet leven, maar uit de reacties op deze consultatie blijkt het in ieder geval niet.

Hoe gaat het  verder?

Deze consultatie is een eerste stap in de gedachtevorming over het volgende GLB. In opdracht van het ministerie gaan we als onderzoekers van LEI en Alterra, drie beleidsrichtingen verkennen. Met het GLB zoals het nu is schetsen we drie mogelijke ontwikkelingrichtingen, met hun voors en tegens. Dat levert drie beleidsopties op:  één extreme koerswijziging, één heel gematigde en één daartussenin. Daarbij nemen we de oogst van deze consultatie mee.

Het resultaat vormt één van de inputs die het ministerie van EZ zal gebruiken in de discussies over de invulling van het GLB na 2020. Het zal verschijnen tegen het einde van het jaar.

 

Anne van Doorn
Alterra

 

Tags: ,

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>