Actueel

In discussie over vanggewassen

7 oktober 2014 |

Deze zomer besloot staatssecretaris Dijksma vanggewassen in het algemeen toch mee te laten tellen als vergroeningsmaatregel. De akkerbouwers zijn tevreden, omdat zij aan de vergroening kunnen voldoen zonder grond uit productie te nemen. De natuursector vindt dat er van de vergroening niets meer overblijft. Alex Datema (BoerenNatuur) en Jaap Haanstra (LTO Akkerbouw) met elkaar in gesprek.

Datema:
“Ondernemers kijken wat financieel het meest aantrekkelijk is. Vanggewassen zijn simpel en bieden de meeste zekerheid. Ik denk daarom dat de meeste akkerbouwers voor vanggewassen zullen kiezen, ik schat tachtig tot negentig procent. Alleen voor graanbedrijven zijn vanggewassen niet interessant. Omdat zij in augustus oogsten en in de herfst alweer inzaaien, komen ze met de verplichte tien weken-eis in de knoei.”

Haanstra:
“Vanggewassen zijn een aantrekkelijke optie omdat het administratief makkelijk is, maar echt niet alle akkerbouwers zullen voor vanggewassen kiezen. Er zullen keuzes gemaakt worden uit de hele longlist, ook voor beheerde en onbeheerde akkerranden bijvoorbeeld. En boeren die vanggewassen gaan inzaaien om aan hun vergroeningsverplichting te voldoen, zullen met akkernatuurbeheer gewoon doorgaan als zij dit nu al doen, daar ben ik van overtuigd.”

Datema:
“Dat laatste betwijfel ik. Veel agrariërs doen aan akkerranden, maar de ervaringen zijn vaak wisselend. Er is veel gedoe met alle controles, de administratieve lasten zijn hoog. Ook het beheer van de randen valt soms tegen: het is een teelt op zich, het is soms moeilijk om de randen goed te houden.”

Haanstra:
“Maar ook met de vanggewassen is er nog steeds een financiële prikkel om met akkerranden door te gaan. Want volgens Brussel mag double funding niet. Die vergoeding die akkerbouwers nu ontvangen voor hun akkerrand vervalt als zij deze meetellen voor de vergroening. Als zij de vergroening echter volledig invullen met vanggewassen, kunnen zij voor hun akkerrand nog wel vergoeding ontvangen. Dat komt dus bovenop de vergroeningsgelden. Zonder het toestaan van de vanggewassen was het resultaat in mijn ogen niet anders geweest, omdat die dubbele betalingen niet mogen.”

Datema:
“Dat klopt, in dat opzicht is dit voorstel beter dan het vorige. Maar ik vind dat een hele andere discussie. Het maakt vanggewassen als vergroeningsoptie niet beter. In onze beleving voegen vanggewassen heel weinig toe aan biodiversiteit. Natuurlijk, landbouwkundig is er niks op aan te merken. Ze zijn goed voor het milieu en bevorderen de bodem. Maar ze dragen niks bij aan biodiversiteit, bijvoorbeeld akkervogels. En dat verwacht ik eigenlijk wel van vergroening.”

Haanstra:
“Ik ben het niet eens met de mening dat vanggewassen niets bijdragen aan de vergroening. Ten eerste gaat het om een mengsel van vanggewassen. Die verbeteren de biodiversiteit boven- en ondergronds. Misschien zijn vanggewassen minder goed voor biodiversiteit dan een beheerde akkerrand, maar die telt dan ook vijf keer zwaarder. De akkerrand heeft wegingsfactor 1,5, vanggewassen maar 0,3. Die wegingsfactor is ingesteld om de maatregelen gelijk te trekken. Ik neem aan dat dit goed gebeurd is. Ook als alle akkerbouwers in Nederland kiezen voor vanggewassen, zou de biodiversiteitswinst hetzelfde moeten zijn.”

Datema:
“Toch hadden wij liever meer gerichte acties op biodiversiteit gezien. Ik had gehoopt dat de vergroening een stimulans zou betekenen voor het akkervogelbeheer. Wij vrezen dat nu een stuk motivatie wegvalt. Met het oog op de aankomende vergroening hebben veel agrariërs geëxperimenteerd. De politiek zegt nu: ‘dat is allemaal leuk en aardig, maar met vanggewassen zijn we ook tevreden.’ Er wordt gezegd dat dit het eerlijker maakt, omdat de hele vergroening op het bordje van de akkerbouwer terecht kwam. Maar ik had het liever andersom gezien: dat andere sectoren er een stapje bij zouden moeten doen.”

Haanstra:
“Akkerbouwers blijven het bijzonder vinden dat EFA’s niet op grasland liggen. Maar voor hen is het fijn dat zij de vergroening nu praktischer kunnen invullen, dus dit is inderdaad eerlijker. Het liefst hadden we de vanggewassen-maatregel onveranderd vanuit Brussel gezien, net als in andere lidstaten. Nederland heeft er nu een extra eis bovenop gelegd, namelijk dat er geen gewasbeschermingsmiddelen mogen worden gebruikt. Maar voor de meeste akkerbouwers is dat geen probleem.”

Datema:
“Als je zoals in Nederland zo intensief op een kleine oppervlakte werkt, moet je je ook rekenschap geven van de omgeving. En je ziet ook dat het uit de markt wordt gevraagd. Ik denk niet dat de situatie in Nederland vergelijkbaar is met die elders in Europa, dus een gelijk speelveld is er toch niet. Je kunt dan kiezen: we willen niets extra’s doen, of zetten er juist een stapje bij. We willen op een later moment ook graag het gesprek weer aangaan, met LTO en andere organisaties. Hiermee is de akkerbouwer op korte termijn misschien gediend, maar niet op de lange termijn. We zouden graag kijken: hoe kunnen we biodiversiteit toch weer een plek geven?”

 

Tags: ,

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>