Actueel

Interview Iris Bouwers van NAJK

5 december 2017 |

Langzaam groeien we naar een nieuwe hervormingsronde van het GLB. De Europese Commissie treft voorbereidingen, er komen onderzoeken beschikbaar, maatschappelijke organisaties starten hun lobby. Het is een mooie tijd om het GLB samen met deskundigen en betrokkenen onder de loep te nemen. Dat doen we in een serie interviews, waarin we telkens dezelfde vragen terug laten komen. Dit is het vijfde interview in de serie: met Iris Bouwers, lid van het dagelijks bestuur van het NAJK met de portefeuille Internationaal en ook vicevoorzitter van de Europese jonge boerenorganisatie CEJA.

Wat zou er mis gaan als er vanaf 2020 helemaal geen GLB meer is?

“Voor boeren met grond zou dat een ramp betekenen. De GLB-toeslag is inmiddels onderdeel van het financieringssysteem in de landbouw. De premies zijn opgenomen in de grondwaarde en maken dus deel uit van de financiering van bedrijven. Leningen van banken zijn mede gebaseerd op de uitbetaling van de Europese subsidies. Als die opeens wegvallen, komen veel bedrijven in financiële problemen. Dat geldt trouwens niet alleen voor boeren in Nederland.

Het GLB zal overigens niet verdwijnen. Dat blijkt ook wel uit de jongste voorstellen van landbouwcommissaris Phil Hogan. Ik vrees wel dat het landbouwbudget omlaag gaat. Denk aan Brexit, migratie en veiligheid. Logisch dat de druk om het landbouwbudget te verlagen toeneemt. Maar ik ben belangbehartiger, kom op voor de belangen van jonge boeren. En dus zal ik komende jaren verkondigen dat een forse verlaging van het GLB-budget dramatische gevolgen heeft voor familiebedrijven.”

Welk belang (op een schaal van 1 tot 5) kent u toe aan voedselzekerheid als doel van het GLB?

3

“Voedselzekerheid is vanaf de start van de Europese samenwerking een van de pijlers van het landbouwbeleid geweest, net zoals marktstabiliteit en redelijke prijzen voor consumenten. Op dit moment wordt voldoende voedsel in Europa geproduceerd. Dat is mede te danken aan het GLB en natuurlijk aan de inzet van boeren en tuinders. Ik ben daar trots op.

De voedselzekerheid in Europa komt niet onmiddellijk in gevaar als het GLB verdwijnt. Ook niet als het budget flink omlaag gaat. Dat zou wel leiden tot een enorme schaalvergroting en afvloeiing van gezinsbedrijven. En dus tot een leegloop van het platteland.

Ik vind dat voedselzekerheid onderdeel moet blijven van het GLB. Het is niet te voorspellen wat er komende decennia in de wereld gaat gebeuren. Het kan slecht uitpakken als Europa wat betreft voedsel afhankelijk wordt van importen.”

Welk belang (op een schaal van 1 tot 5) kent u toe aan het belang van inkomenszekerheid voor boeren?

4

“Natuurlijk is inkomenszekerheid belangrijk. Alleen met een redelijk inkomen kunnen boeren hun bedrijven voortzetten en nemen jongeren de beslissing om het bedrijf van hun ouders over te nemen. Terecht dat de EU daar beleid voor maakt en geld voor uittrekt.

De hectaretoeslagen zoals we die nu kennen, spelen in Nederland nauwelijks een rol als het gaat om inkomenszekerheid. De premies leiden namelijk tot hogere grond-, pacht- en huurprijzen. Maar ze vormen wel – ik zei het al – een element in de financiering. Als NAJK pleiten we daarom niet voor afschaffing, maar voor een andere manier om het geld in te zetten. Ons standpunt is: de directe inkomenssteun moet geleidelijk worden vervangen worden voor een prestatievergoeding.”

“Ik vind dat de EU via het GLB jonge boeren financieel moet blijven steunen. Op dit moment kennen we de Top-Up-regeling (pijler 1) en de Jonge Landbouwersregeling (Pijler 2). Die regelingen dragen eraan bij dat jongeren de landbouw in gaan. Op dit moment gaat 2% van het landbouwbudget naar jonge boeren. Dat is veel te weinig. Het NAJK pleit voor 20%.”

Welk belang (op een schaal van 1 tot 5) kent u toe aan doelgerichte betalingen in de eerste pijler (de huidige vergroeningsgelden)?

3

“We moeten op termijn toe naar prestatievergoedingen. Ofwel, premies betalen aan boeren die extra maatregelen nemen op het terrein van biodiversiteit, klimaat en bijvoorbeeld bodemvruchtbaarheid. Investeringen op deze terreinen zijn niet op korte termijn rendabel, maar komen wel aan iedereen ten goede. Ik vind het daarom terecht dat EU daaraan meebetaalt.

“Op dit moment is er voor een deel ook sprake van doelgerichte betalingen. Boeren moeten een aantal vergroeningsmaatregelen nemen om de hectaretoeslag te kunnen incasseren. Die maatregelen zijn niet erg effectief. Veel boeren zien er ook niet het nut van in. Het is de bureaucratie ten top. Dat moet dus anders.”

Welk belang (op een schaal van 1 tot 5) kent u toe aan het doel risicomanagement binnen het GLB?

3

“Jonge boeren kiezen bewust voor het ondernemerschap. Ondernemen betekent risico’s nemen. Wisselende marktprijzen en slecht weer, het hoort er allemaal bij. Dat neemt niet weg dat boeren geconfronteerd kunnen worden met marktomstandigheden waar ze totaal geen invloed op hebben. Neem bijvoorbeeld de politieke verhoudingen tussen de Europese Unie en Rusland. Het sluiten van de grens door Rusland in 2014 had dramatische gevolgen voor bijvoorbeeld fruittelers. Voor zulke situaties moet er een vangnet zijn om producenten financieel te ondersteunen.”

Welk belang (op een schaal van 1 tot 5) kent u toe aan het doel voedselbeleid binnen het GLB?

1

“Voedsel is de basis van een gezond leven. Het is goed dat burgers worden geïnformeerd over waar hun melk, eieren en aardappelen vandaan komen. Objectief en eerlijk. Ik vind dat het thema landbouw en voedsel onderdeel moet zijn van het lesprogramma op basisscholen. Als dat geld kost, dan is het ministerie van Onderwijs aan zet. Niet de Europese Unie.

Welk belang (op een schaal van 1 tot 5) kent u toe aan de doelgerichte betalingen in de tweede pijler (o.m. innovatie, agrarisch natuurbeheer, LEADER)?

4

“Het is een enorme uitdaging om het platteland in Europa leefbaar te houden. Op dit moment is 5,6% van de agrarische ondernemers in de EU jonger dan 35 jaar. Dat percentage moet echt omhoog, de leefbaarheid in veel plattelandsregio’s is nu al in ühet geding. Als het gaat om veiligheid en sociale cohesie spelen boeren een belangrijke rol. Terecht dat de EU via het GLB daar aandacht voor heeft. Bijvoorbeeld via de programma’s uit de tweede pijler. Dat moet overigens wel anders dan nu. Dat wil de Europese Commissie trouwens ook, zo blijkt uit de jongste voorstellen van landbouwcommissaris Hogan. Simpeler en eenvoudiger. Nu blijft er geld bij de provincies op de plank liggen, omdat het aanvragers vaak niet lukt om aan alle voorwaarden te voldoen.”

 

Een reactie op “Interview Iris Bouwers van NAJK

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>