Actueel

LEADER wordt professioneler

20 februari 2014 |

De interactie tussen landbouw en samenleving wordt steeds belangrijker. Maatschappelijk draagvlak voor de agrarische sector, en daarmee de verbinding boer-burger, is tegenwoordig een groot aandachtspunt. Daarnaast zullen boer en burger de handen ineen moeten slaan om het platteland sociaaleconomisch te ontwikkelen en duurzaam te beheren. Ook provincies zien de noodzaak om de energie in de regio te benutten. LEADER bleek daarvoor in het verleden een uitstekend middel. Dus zien we het programma terug in POP3. Alleen net een stapje professioneler.

LEADER of CLLD (Community Led Local Development) is een Europees programma dat regio’s zelf de mogelijkheid geeft te werken aan een sociaal en economisch vitaal platteland. Binnen LEADER/CLLD worden projecten uitgevoerd die zich richten op integrale plattelandsontwikkeling, met de betrokkenheid van veel verschillende belanghebbenden. Thema’s die in aanmerking komen voor LEADER-subsidie zijn onder meer bevolkingskrimp, innovaties, projecten die een breed draagvlak van de bevolking vragen (denk aan duurzame energie), natuur- en milieueducatie binnen het programma Duurzaam Door en activiteiten / ontmoetingsplaatsen ter verhoging van de sociale cohesie op het platteland.

Meer professionaliteit verwacht

LEADER/CLLD is in POP3 vergelijkbaar met het programma in POP2. Maar met gewoon projecten uitvoeren zijn de regio’s er dit keer niet. Provincies willen namelijk dat LEADER een professionaliseringsslag maakt. Geen vrijblijvende projecten maar goed doordachte investeringen daar waar dit het meest urgent en kansrijk is. Er moet sprake zijn van een breed draagvlak in de regio en een degelijke bottom-up werkwijze. Ook moet de strategie bijdragen aan de doelen van POP en de partnerschapsovereenkomst.

Ontwikkelingsstrategie

Om dat te borgen, gaan gebieden in POP3 in 2014 een ontwikkelingsstrategie maken. Daarin staan de belangrijkste uitdagingen en kansen van het gebied. De strategie wordt gemaakt op basis van een lokale sterkte-zwakteanalyse (SWOT: Strengths, Weaknesses, Opportunities en Threats). De ontwikkelingsstrategie wordt vervolgens eind 2014 getoetst aan een breed scala aan (door de EC voorgeschreven) selectiecriteria. Een landelijke adviescommissie doet een kwaliteitstoets.

Is een ontwikkelingsstrategie akkoord, dan kan de regio begin 2015 aan de slag. De uit te voeren projecten worden op hun beurt getoetst aan de ontwikkelingsstrategie, conform de spelregels van de EC. De eisen zullen veel hoger worden: alleen díe projecten die de meest urgente problemen in het gebied aanpakken en de beste kansen benutten, kunnen rekenen op steun.

En wie gaat dat dan doen?

De LEADER-projecten worden als vanouds uitgevoerd door Local Action Groups (LAG’s). De Europese Commissie (EC) heeft voor de samenstelling van de LAG’s richtlijnen opgesteld. Zo moet minimaal 51% van de LAG bestaan uit private organisaties. Echter mag geen van die organisaties een meerderheidsbelang hebben. Over het algemeen maakt de agrarische sector deel uit van de LAG’s.

Provincies gaan uit van 20 tot 25 groepen in Nederland, die elk circa 1,5 miljoen euro in de periode 2014-2020 ter beschikking krijgen. Dit zijn er minder dan de huidige 35. Aan de LEADER-gebieden worden ook hogere eisen gesteld. Of een gebied een LEADER-status krijgt, is afhankelijk van de kwaliteit van de ontwikkelingsstrategie die ze opstellen. Alleen de beste ontwikkelingsstrategieën kunnen ook op financiering rekenen van Brussel. Deze financiering wordt vervolgens aangevuld met cofinanciering van provinciale en lokale overheden, waterschappen,  private partijen en eventueel met geld uit andere fondsen.

Tijdsgeest

Met de bovenstaande professionaliseringsslag, en het maatschappelijke belang van samenwerking tussen de agrarische sector en het maatschappelijk veld, vinden landsdelen het gerechtvaardigd stevig in te zetten op LEADER. De methode past uitstekend binnen de huidige tijdsgeest van de participatiemaatschappij om het zelforganiserend vermogen van de burger te stimuleren.

Mireille Wösten
Vertegenwoordiger provincies, IPO

 

Tags: ,

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>