Hervorming

Chronologisch overzicht hervormingsproces

Hieronder een kort chronologisch overzicht van het hervormingsproces in de aanloop naar het huidige GLB.

November 2010 – Mededeling van de Europese commissie

Mededeling van de Europese Commissie over de toekomst van het GLB en de reactie van het Nederlandse Kabinet. De Commissie formuleert drie doelen: een economisch duurzame voedselproductie; duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen en een evenwichtige gebiedsgerichte ontwikkeling en schetst daarvoor drie opties, die de lidstaten verschillend kunnen invullen.

De Europese Commissie maakt haar voorstellen voor het nieuwe GLB bekend. Ze streeft naar eenzelfde toeslag per hectare per lidstaat. Daarnaast willen ze hogere eisen stellen aan boeren: permanent grasland, een drieslagstelsel voor akkerbouwers en
7% van de landbouwgrond ingericht als ecologische zones.

Voorjaar 2010 – Kamervragen

Antwoorden van het kabinet op vragen van de Eerste Kamer (februari).  Citaat: “Ik ben verheugd over de steun van uw Kamer voor de omvorming van het huidige systeem van generieke directe betalingen aan landbouwers naar een systeem van meer doelgerichte betalingen aan agrarische ondernemers.”
Anwoorden van het kabinet op vragen van de Tweede Kamer (maart). Citaat: “Gezien de opgaven voor het Nederlands platteland, vind ik een hoger aandeel van het uiteindelijk vast te stellen budget voor de tweede pijler dan het huidige aandeel voor Nederland gerechtvaardigd.”

Samengevat stelt het kabinet de volgende hoofdprioriteiten: De huidige directe GLB-betalingen moeten worden vervangen door doelgerichte betalingen. Deze betalingen zullen moeten worden gericht op twee doelen: de versterking van concurrentiekracht in combinatie met verduurzaming en innovatie en de beloning voor (bovenwettelijke) maatschappelijke prestaties, op het terrein van bijvoorbeeld natuur, milieu, waterbeheer, landschap, dierenwelzijn en diergezondheid. Verder vindt het kabinet  dat het plattelandsbeleid (de tweede pijler) primair gericht moet zijn op agrarische activiteiten en pleit het voor een helder onderscheid in EU-fondsen.

Maart 2011 – Landbouwraad

16 maart:  Algemeen Overleg Vaste Kamercommissie EL&I in aanloop naar Landbouwraad (Raad van Europese Landbouwministers).
17 maart: Brief aan de Tweede Kamer met de inzet van staatssecretaris Henk Bleker van EL&I in de Landbouwraad, met vereenvoudiging van het GLB als belangrijk agendapunt.
Verslag van de Landbouwraad van staatssecretaris Bleker aan de Tweede Kamer.

De Raad heeft geen overeenstemming bereikt over ontwerpconclusies over de mededeling van de Commissie. De paragraaf over eventuele toekomstige herverdeling van de middelen uit de eerste pijler riep uitgebreide discussie op. De nieuw toegetreden lidstaten willen graag een snelle herverdeling (in hun voordeel), de landen die daarvoor moeten inleveren, waaronder Nederland, hebben daar bedenkingen bij. Daarom heeft het Hongaars Voorzitterschap zogenaamde voorzitterschapsconclusies vastgesteld.

Medio 2011 – Stemming over de Mededeling van de Europese Commissie

April: Stemming in de landbouwcommissie van het Europese Parlement over de mededeling van de Europese Commissie.
Mei 2011: Plenaire stemming in het Europese Parlement over de mededeling van de Europese Commissie.

Oktober 2011 – Presentatie van de wetgevingsvoorstellen

Commissaris Ciolos van de Europese Commissie presenteert de wetgevingsvoorstellen. De Commissie streeft naar eenzelfde toeslag per hectare per lidstaat. Daarnaast willen ze hogere eisen stellen aan boeren: permanent grasland, een drieslagstelsel voor akkerbouwers en 7% van de landbouwgrond ingericht als ecologische zones.
Op 28 oktober volgt de formele kabinetsreactie. Het kabinet is vooral positief over de stap om 30% van het budget voor inkomenssteun in te zetten voor ‘vergroeningsmaatregelen’, maar pleit wel voor een flexibeler systeem met een keuzemenu zodat landen zelf concrete maatregelen kunnen treffen die het meeste effect sorteren en het best passen bij het land en de ondernemers.
Hierna volgt een periode van discussie in de Raad van Landbouwministers en het Europees Parlement.

Maart 2012 – Kamervragen

Op 8 maart stuurt Henk Bleker een Kamerbrief met antwoorden op vragen van GroenLinks en de Partij voor de Dieren ten aanzien van de kabinetsreactie op de hervormingvoorstellen . Op 9 maart volgt een brief met de kwartaalreportage GLB-onderhandelingen – maart 2012.

Juni 2012 – Interparlementaire Commissievergadering

Op 25 juni wordt een Interparlementaire Commissievergadering gehouden over het nieuwe GLB. Afgevaardigden van de lidstaten spraken met het Europees Parlement over de voorstellen. Voorafgaand aan de bijeenkomst verscheen een document met de standpunten van alle lidstaten.

Maart 2013 – kwartaalrapportage

Op 8 maart 2013 stuurt staatssecretaris Sharon Dijksma een kamerbrief met de Kamerbrief met de kwartaalrapportage GLB – maart 2013.

Juni 2013 – principe-akkoord

De Europese Commissie, het Ierse Voorzitterschap dat de Raad van landbouwministers vertegenwoordigt en het Europees Parlement sluiten een principe-akkoord  over het GLB 2014-2020.

Zomer 2013 – nationale invulling

Het ministerie denkt na over de nationale invulling van het akkoord.

November 2013 – Voorleggen van de keuzes aan de Tweede Kamer

Op 6 december 2013 verschijnt de Kamerbrief Implementatie Gemeenschappelijk Landbouwbeleid met speciaal aandacht voor de drie vergroeningsmaatregelen: gewasdiversificatie, behoud van blijvend grasland en ecologische aandachtsgebieden (EFA’s). Gevolgd door een Kamerdebat half december.

Juni 2014 – Uitwerking directe betalingen

In juni volgt een Kamerbrief met de uitwerking van de directe betalingen, waarin de staatssectretaris de Tweede Kamer over hoe de betalingen in het GLB eruit gaan zien, met speciale aandacht voor de vergroening.

Juli 2014 – Kamerdebat en moties

Op 1 juli debatteerde de Tweede Kamercommissie van EZ over de invulling van het GLB. Belangrijke uitkomsten: landschapselementen kunnen op termijn toch meetellen als EFA. Het debat leidde tot diverse moties, waarover op 3 juli in de Kamer werd gestemd. Zo worden vanggewassen alsnog opgenomen op de algemene lijst van vergroeningsopties. Op 29 juli informeert Sharon Dijksma de Kamer over deze wijzigingen.

2015

De uitvoeringsverordeningen van de Commissie worden bekend. Het nieuwe GLB treedt in werking.

Hervorming