Actueel

Schouten: met GLB naar circulaire landbouw

6 april 2018 |

Het nieuwe Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (2021-2027) moet de overgang naar een circulaire landbouw een impuls geven. Dat zei LNV-minister Carola Schouten op de stakeholdersbijeenkomst ‘GLB uit de startblokken’ op 5 april in Oegstgeest. “Bij zo’n transitie naar een duurzame landbouw horen eerlijke prijzen voor boeren. Dat smeekt om versterking van hun positie in de keten.”

Minister Carola Schouten

Schouten was een van de sprekers op de bijeenkomst. Bijna 200 boeren, vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties, beleidsmedewerkers van overheden en agrarische adviseurs gingen tijdens ‘GLB uit de startblokken’ met elkaar in debat over de gewenste Nederlandse inzet bij de onderhandelingen over het nieuwe GLB.

Aan het eind van de bijeenkomst sprak de LNV-minister haar waardering uit voor de onderlinge discussies. “De winst van deze dag is dat we met elkaar in gesprek zijn over de toekomst van onze landbouw, natuur, de vitaliteit op het platteland en de kwaliteit van ons voedsel.”

Veerkrachtige landbouw

Gijs Schilthuis, assistent van de Directeur-Generaal Landbouw- en Plattelandsontwikkeling van de Europese Commissie, maakte duidelijk dat Europa voor enorme uitdagingen staat. “Het nieuwe GLB kan en moet een bijdrage leveren aan een veerkrachtige landbouw en een klimaatvriendelijke agrarische bedrijfsvoering. En tegelijkertijd ook jongeren stimuleren om in de landbouw stappen en de innovatie in de sector bevorderen. De voorstellen van landbouwcommissaris Phil Hogan geven hiervoor handvatten.”

Maatwerk per regio

Subsidiariteit is volgens Schilthuis een kernbegrip in de besluitvorming naar het nieuwe GLB. “We gaan Europees regelen wat noodzakelijk is, de invulling van het landbouwbeleid komt terecht bij de lidstaten. Doel is maatwerk te organiseren voor de regio’s en tegelijkertijd renationalisatie van het beleid te voorkomen. Lidstaten geven in een strategisch plan aan hoe zij de Europese doelen willen halen. Brussel oordeelt over dat plan. Behoud van het level playing field in Europa is daarbij uitgangspunt.”

Botsing van belangen

Volgens hoogleraar landbouweconomie Erik Mathijs (Katholieke Universiteit Leuven) zijn botsingen in het proces naar het nieuwe landbouwbeleid onvermijdelijk. “Het GLB gaat niet alleen over landbouw, maar ook over volksgezondheid en over natuur en landschap. Die beleidsdomeinen kennen allemaal hun eigen logica en belangen. Een van de grote uitdagingen komende jaren is om die drie domeinen in het GLB met elkaar te verbinden.”

De GLB-toeslagen die boeren ontvangen, zijn gebaseerd op het verleden. Er zijn grote verschillen tussen de lidstaten. Dat maakt de door iedereen gewenste hervorming gecompliceerd, zegt Mathijs. “De beleidsmakers moeten op zoek naar een balans tussen bestendiging en vernieuwing van het beleid.”

Bedrijfsovername stimuleren

Paneldebat tijdens GLB-bijeenkomst.

In het paneldebat deed NAJK-bestuurder Iris Bouwers een oproep om extra maatregelen te nemen zodat jongeren de landbouw in stappen. “De vergrijzing slaat toe. De levensvatbaarheid van de landbouw staat op het spel. De hervorming van het GLB biedt kansen om de bedrijfsovername te stimuleren.”

Plantaardige eiwitten

LTO-bestuurder Jaap van Wenum ziet nog een andere kans. “De teelt van plantaardige eiwitten is nu niet rendabel. Weinig akkerbouwers beginnen eraan. Het GLB kan een boost geven aan de teelt van eiwitten, bijvoorbeeld voor de productie van veevoer. Nu is de kans om hiervoor regelingen te bedenken.”

Uit een peiling in de zaal bleek dat er veel voorstanders zijn van koppeling van de hectaretoeslagen aan maatschappelijke prestaties. Klimaat en biodiversiteit staan daarbij hoog op de verlanglijst. Minder hoog scoorden landschap en plattelandseconomie. Kirsten Haanraads van Natuurmonumenten zei voorstander te zijn van prestatiegerichte doelen, waarbij de ambities wat haar betreft hoog mogen zijn. “Met de pachters op onze eigen gronden zijn we daarover al in gesprek.”

Versterking marktmacht

Ook minister Schouten is groot voorstander van maatschappelijke prestaties. “Dat lukt alleen als boeren worden beloond voor hun inzet. Anders zijn ze gauw uitgeboerd. Versterking van de marktmacht van boeren in de keten is daarom nodig. Landbouwcommissaris Hogan doet daarvoor voorstellen, maar dat mag wat mij betreft wel wat ambitieuzer.”

De minister waarschuwde voor verlaging van het GLB-budget. “We moeten realistisch zijn. De Brexit en extra uitgaven voor veiligheid en immigratie kosten nu eenmaal geld. Behoud van het huidige landbouwbudget is niet erg reëel. We moeten meer doen met minder geld. Dat is een grote uitdaging.”

Meningspeiling onder aanwezigen >>

Presentatie Gijs Schilthuis >>

Presentatie Erik Mathijs >>

 

3 reacties op “Schouten: met GLB naar circulaire landbouw

  1. GLB uit de startblokken, een veelbelovend proces. Maar de burger (maatschappelijk draagvlak) bepaalt tegenwoordig in hoge mate de kaders van het boerenbedrijf. Vanuit de overheid (op interministeriële wijze) zou consumentenbewustzijn en verantwoordelijkheidsgevoel berustend op duurzaamheid gestimuleerd dienen te worden om kansen te creëren voor de landbouw. Een bewust mens is vaker welwillend om meer te betalen voor duurzamer producten (uitzonderingen daargelaten). Alleen met een verkoopprijs die “eerlijk” is ten opzichte van de kostprijs, kan de koers naar verduurzaming worden volgehouden.

  2. Het besef van urgentie voor een andere landbouw is groot. Of je die nou circulair, duurzaam of natuur-inclusief noemt. Daarbij is geen tijd voor polarisatie maar noodzaak om samen de schouders eronder te zetten. Die sfeer proefde ik op 5 april veel meer dan in vergelijkbare sessies bij de consultatie voor de vorige GLB tranche in 2013.

  3. Beloond worden naar inzet, gebruik maken van de Kringloopwijzer is voor de circulaire landbouw een belangrijk instument.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>