Actueel

Vergroening als compromis

23 januari 2015 |

Europa kent geen honger meer, en daarmee kan één van de belangrijkste GLB-doelstellingen worden afgevinkt. Een goed moment om het landbouwbeleid te renationaliseren. Of niet? Want lidstaten – waaronder netto-ontvangers en netto-betalers – hebben hier een tegenstrijdig belang. Gevolg: bevroren budgetten en vergroening als compromis.

Het GLB werd ooit in de steigers gezet om Europa van voldoende goedkoop en kwalitatief goed voedsel te voorzien. En met succes: vandaag de dag is onze koelkast rijkelijk gevuld. En we hoeven er nauwelijks nog voor in de buidel te tasten: gemiddeld verdwijnt 20% van ons inkomen in onze maag. Nog niet de helft daarvan gaat naar onbewerkte agrarische producten; prijsschommelingen raken de samenleving nauwelijks meer.

Renationalisering GLB, voorlopig niet

En dus zijn de traditionele doelstellingen van het GLB niet meer zo relevant. Waarom moet het GLB dan nog steeds in Brussel worden georganiseerd? Onze uitkeringen komen immers ook gewoon uit Den Haag. En landbouwdoelen die nog wel overeind staan – denk aan veilig voedsel, produceren met het oog voor milieu – kunnen prima als ieder ander Europees beleidsterrein worden geregeld: de EU stelt randvoorwaarden, de lidstaat implementeert (en betaalt).

Geen slecht plan voor Nederland als netto-betaler. Anders is dat voor lidstaten die vooral geld uit het GLB ontvangen. Renationalisering van het GLB zorgt voor inkomensherverdeling, en dat is politiek moeilijk uit te leggen. Bevroren budgetten schetsen (door de jaarlijkse inflatie) wel een trend van een afnemend GLB-budget, maar voorlopig zie ik het GLB niet in de Europese prullenmand belanden.

Vergroening als excuus voor subsidie

En dus doen netto-betalers wat ze het beste kunnen doen: voorwaarden stellen om er zelf toch het meeste voordeel uit te halen. Geen betalingen meer op basis van historische gegevens, de mogelijkheid om een deel van het budget af te romen en inkomensondersteuning koppelen aan maatschappelijke diensten.

Ik zeg: een vreemd compromis tussen hen die wel en hen die geen belang hebben bij het voortbestaan van het GLB. Zeker als je naar vergroening kijkt. Is het een belangrijke stap vooruit? Of een papieren tijger? Je kunt je namelijk afvragen of het de boer ooit gaat raken: maak de eisen te zwaar, en hij zegt ‘laat maar zitten’. Als sturing vind ik het dan ook niet zo fraai. Wie iets wil doen voor natuur, heeft Brussel niet nodig en neemt zelf de touwtjes in handen. Vergroening is in mijn ogen vooral een excuus om subsidies te geven.

 

Jack Peerlings,
Agrarische Economie en Plattelandsbeleid, Wageningen Universiteit

 

Tags:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>