Actueel

Voedselprobleem? WRR pleit voor voedselbeleid

19 mei 2016 |

Voedsel zat in Nederland, en nog goed te betalen en veilig ook. Dat is het probleem niet. Genoeg zelfs om te exporteren. Decennialang overheidsbeleid in ons land en Europa hebben hun doel bereikt, zo concludeert de WRR in 2014 in hun rapport ‘Naar een voedselbeleid’.

Wat is dan het probleem, als het over voedsel gaat? De WRR noemt de voedselschandalen en maatschappelijke discussies over megastallen, dierenwelzijn, intellectueel eigendom op zaden en de gezondheid van onze voeding. En de afhankelijkheid van de internationale ontwikkelingen. Daarom analyseert de WRR in het rapport die ontwikkelingen en wat ze voor Nederland betekenen.

Internationale ontwikkelingen in voeding

Zo noemen ze het gelijktijdig voorkomen van obesitas en ondervoeding in de wereld, met veranderende eetpatronen door bevolkingsgroei en verstedelijking. Niet te vergeten het beslag van al dat eten op hulpbronnen – vruchtbare grond, schoon water, mineralen, energie, biodiversiteit – en hoe dat moet als de klimaatverandering daar nog bijkomt. En vergeet niet voedselveiligheid en volksgezondheid, bijvoorbeeld dierziekten die op de mens over kunnen gaan en resistentie tegen antibiotica door veelvuldig gebruik in de veehouderij.

Veranderde voedselketen

En al die problemen spelen binnen een heel ander systeem dan een halve eeuw geleden. Grootschalig, internationaal, andere consumptiepatronen met meer vlees, zuivel en verwerkte producten. En niet te vergeten een voedselketen die er totaal anders uitziet dan vroeger, met toenemende macht voor bijvoorbeeld toeleveranciers van zaden of gewasbescherming, en van de verwerkers en retailers. En dus minder voor de agrariërs zelf. ‘Voedselnet’ noemt de WRR dit web van belanghebbenden.

Veerkrachtig voedselnet

Dus, vindt de WRR, is het slim om het anders aan te pakken. Geen landbouwbeleid meer, maar voedselbeleid. Om zo te komen tot een veerkrachtig voedselnet. Waarin de agrariërs nog steeds een rol spelen, maar de overheid zich ook richt op de andere belanghebbenden in dat web. Met als doel niet alleen economische belangen, maar ook ecologie en gezondheid. In een breder perspectief: productie, verwerking, handel én consumptie. Dus ecologie óók vanuit de consument bekeken, en gezondheid óók vanuit de boer.

Andere aanpak beleid

Voedselbeleid vraagt van de overheid een andere aanpak. Nu de machtsverhoudingen anders liggen, moet ook het beleid zich op andere plekken in de keten richten. Het doel moet zijn een veerkrachtig voedselnet, dat schokken op kan vangen in een onzekere wereld. Dat vraagt bijvoorbeeld om variëteit, verstandig gebruik van hulpbronnen en leervermogen.

Variëteit, hulpbronnen, leervermogen

Bij variëteit gaat het om gewassen, partijen en voedingsmiddelen. En gewasvariëteit vraagt om steun en wetgeving rond intellectueel eigendom. Ook bij natuurlijke hulpbronnen heeft de overheid een duidelijke rol, bijvoorbeeld door de regie te nemen in collectief beheer van die hulpbronnen, of voorwaarden te stellen aan terugwinning of gebruik van reststromen. Bij leervermogen kan de overheid helpen door experimenten mogelijk te maken en te helpen kennis uit te wisselen.

Voedselbeleid dus

Al met al, zo vindt de WRR, is alleen beleid rond landbouw en voedselveiligheid niet meer genoeg. Integraal voedselbeleid, daar pleiten ze voor. Is de tijd er rijp voor?

 

Download het rapport >>

Download de samenvatting >>

Download de antwoorden van de WRR op schriftelijke Kamervragen >>

 

Tags:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>